Standardy na 400 lat

Tradycyjne zaprawy murarskie i tynkarskie

Standardy na 400 lat

Na zachodzie Europy i w USA coraz częściej powraca się do stosowania wapna w zaprawach i innych materiałach budowlanych. Wpływ na to miały doświadczenia związane z renowacją zabytkowych budowli, podczas których niejako na nowo doceniono wyjątkową wszechstronność wapna.

Flandryjski mistrz budowlany Bob Van Reeth, według dzisiejszego nazewnictwa - poważny przedsiębiorca budowlany, prowadzący działalność gospodarczą w okresie, gdy standardy budowlane obiektów użytku publicznego wyznaczali budowniczowie gotyckich katedr, zalecał ówczesnym władzom prowadzenie inwestycji budowlanych z uwzględnieniem 400-letniej perspektywy.

Podczas prac konserwatorskich okazało się, że zaprawy wapienne nadal spełniają wszystkie wymagania techniczne, mimo upływu setek lat. - Na szczęście w polskim budownictwie nigdy nie odeszliśmy od stosowania wapna, więc tym bardziej należy podtrzymać tę tradycję. Tradycja ta w krajach położonych bardziej na zachód zyskała walor nowoczesności. Doceniono na nowo dorobek poprzednich stuleci, a właściwie tysiącleci, bo tak już długo człowiek świadomie używa wapna w budownictwie - uważają eksperci Stowarzyszenia Przemysłu Wapienniczego. Jednym z podstawowych powodów ich ciągłego stosowania jest korzystna relacja pomiędzy ceną a właściwościami technologicznymi oraz jakością zaprawy.

Wapno w zaprawie spełnia bardzo wiele funkcji: jest spoiwem mineralnym; zwiększa urabialność zaprawy, czyli pozwala na łatwiejsze wykonywanie robót; zapewnia świeżej mieszance korzystną retencję, czyli zatrzymanie w zaprawie wody potrzebnej zarówno do komfortu prowadzenia robót, jak i prawidłowego wiązania zaprawy, jak również wydłużenie czasu zachowania właściwości roboczych.

Złączenie elementów

Współcześnie tradycyjna zaprawa murarska nazywana jest zaprawą zwykłą. Podstawowym zadaniem stwardniałej zaprawy murarskiej jest złączenie elementów murowych w ścianę zdolną do skutecznego przenoszenia obciążeń. Dodatkową funkcją jest kompensowanie odchyłek wymiarów elementów murowych. Umożliwia to równomierny rozkład obciążeń w przekroju konstrukcji murowej. Stwardniała zaprawa murarska spełnia także funkcje związane z ruchem ciepła i wilgoci przez ścianę. Jeśli chodzi o tę grupę właściwości, to wapno odgrywa wiodącą rolę w tworzeniu korzystnego mikroklimatu w pomieszczeniach.

W samym procesie murowania bardzo ważne są właściwości robocze świeżej mieszanki zaprawowej. Mają one wpływ zarówno na komfort pracy, jak i jakość produktu finalnego. Należą do nich między innymi:

- Urabialność

- Czas zachowania właściwości roboczych przez mieszankę

- Plastyczność

- Zdolność retencji (utrzymania) wody

Pożądane właściwości świeżej mieszanki zmieniają się wraz z temperaturą, w której prowadzone są prace murarskie, rodzajem bloczka, z którego wykonywana jest konstrukcja murowa, oraz z wieloma innymi czynnikami.

Podział zapraw murarskich ze względu od wytrzymałości na ściskanie

Podstawowym, normowym wyróżnikiem zaprawy jest jej wytrzymałość na ściskanie. W zależności od wytrzymałości określa się tzw. markę zaprawy (w normach do obliczania konstrukcji murowych nazywana jest klasą zaprawy). Marka zaprawy jest wyrażana symbolem literowo-liczbowym (przykładowo M4), gdzie liczba (w naszym przykładzie 4) oznacza średnią wytrzymałość zaprawy na ściskanie po 28 dniach wyrażoną w MPa. Marka zaprawy zależy od wielu czynników. Największy wpływ na markę zaprawy ma proporcja kruszywa do materiału wiążącego. Im więcej materiału wiążącego w zaprawie, tym wyższa marka. Norma PN-90/B-14501 rozróżnia zaprawy w zależności od ich marek i ustanawia następujący szereg: M0,3 M0,6 M1 M2 M4 M7 M12 M15 M20

Receptury zapraw murarskich

W celu przygotowania tradycyjnej zaprawy murarskiej na budowie stosuje się receptury według orientacyjnych składów objętościowych. W oparciu o lata doświadczeń, usankcjonowanych normą „Zaprawy budowlane zwykłe" PN-90/B-14501, podaje się skład objętościowy, np. dla zaprawy cementowo-wapiennej 1:2:9 będzie oznaczało, że do jej wykonania trzeba użyć 1 części cementu, 2 części wapna i 9 części piasku. Ilość wody użyta do zrobienia świeżej mieszanki zaprawowej wpływa na jej konsystencję. W recepturach podaje się zazwyczaj taką ilość wody, która pozwala na uzyskanie zaprawy o konsystencji plastycznej.

Klasę zaprawy stosowanej w konkretnej realizacji powinien określać projekt techniczny. Zalecenia budownictwa ogólnego USA zwracają uwagę, że nie należy stosować wyższych klas zaprawy niż ta, która jest przepisana projektem. To zalecenie ma nie tylko podstawy ekonomiczne, ale także podłoże technologiczne, o którym już poprzednio wspominaliśmy. Wzrost wytrzymałości na ściskanie zaprawy (przy zastosowanej wyższej niż zaprojektowana klasie) odbywa się zazwyczaj kosztem innych korzystnych cech zaprawy, takich jak przyczepność do elementów murowych czy elastyczność zaprawy, które z kolei decydują o trwałości muru w czasie. Odzwierciedleniem omawianej tu zasady są wartości podane w tabeli, która podaje orientacyjne klasy zaprawy w zależności od wykonywanego elementu murowego. Tabela jest oparta na zaleceniach zawartych w załączniku do normy ASTM C270.

Przy pracach

W trakcie prac murarskich należy chronić przed wodą zarówno elementy murowe, piasek, jak i murowaną ścianę. Woda jest potencjalnym nośnikiem soli rozpuszczalnych, które jeśli przedostaną się do muru wraz z zaprawą lub wbudowywanym elementem murowym, mogą wpływać na wystąpienie wykwitów solnych na elewacji. Przy mieszaniu zaprawy z użyciem ciasta wapiennego należy zwrócić uwagę na kolejność dodawania składników: woda, piasek, a na koniec - ciasto wapienne. Ogólnie, gdy stosujemy wapno w postaci ciasta wapiennego, to przed dodaniem go do składników suchych należy je rozrzedzić wodą. W przypadku sporządzania zaprawy z użyciem wapna hydratyzowanego najpierw należy wymieszać suche składniki, a potem stopniowo dodawać wodę do otrzymania jednolitej masy. Mieszanie mechaniczne powinno trwać ok. 3 minut.

Do cienkowarstwowych wypraw

Wśród wypraw mineralnych Bolix proponuje tynki mineralne. Służą one do wykonywania dekoracyjnych i ochronnych cienkowarstwowych wypraw tynkarskich na zewnątrz i wewnątrz budynków. Stanowią doskonałe połączenie nowoczesności z tradycyjnymi, sprawdzonymi rozwiązaniami. Dzięki optymalnej recepturze tworzą wierzchnią warstwę o wysokiej przepuszczalności pary wodnej i odporności na zmienne warunki atmosferyczne. Produkowane są w postaci wysokowartościowej suchej mieszanki do wykonywania wypraw tynkarskich w różnych fakturach. Dostępne są w dwóch odmianach: w kolorze białym oraz w przeznaczonym do malowania kolorze szarym. Stosowane są w bezspoinowych systemach ociepleń opartych na styropianie i wełnie mineralnej oraz na równych, gładkich i odpowiednio przygotowanych podłożach mineralnych (jak np.: beton, tynki cementowe, cementowo-wapienne).

Z kolei Anser proponuje zaprawę Anserglob. Jest to sucha mieszanka wysokiej jakości cementów portlandzkich, wapna hydratyzowanego i kruszyw mineralnych, przeznaczona do wykonywania tradycyjnych tynków wewnętrznych i zewnętrznych w kategoriach od 0 do III, na mineralnych podłożach budowlanych. Plastyczna i łatwa w użyciu, odporna na wodę i mróz. Natomiast zaprawa murarska Anserglob doskonale nadaje się do wykonywania tradycyjnych robót murarskich, takich jak wznoszenie murów z cegieł, pustaków ceramicznych, bloczków betonowych i cegły silikatowej. Nadaje się do murowana ścian piwni i murów fundamentowych. Zaprawa jest starannie dobraną suchą mieszanką wysokiej jakości cementów portlandzkich, wapna hydratyzowanego i kruszyw mineralnych.

W ofercie Atlasa znajduje się zaprawa murarska Altas - przeznaczona jest do tradycyjnych robót murarskich takich, jak wznoszenie murów z cegieł, pustaków oraz innych tego typu materiałów ceramicznych, betonowych bądź wapienno-piaskowych. Nadaje się do murowania kondygnacji nadziemnych oraz ścian piwnic i fundamentów. Grubość spoiny wykonanej z zaprawy murarskiej powinna wynosić od 6 do 40 mm. Można jej używać wewnątrz i na zewnątrz budynków. Jest to gotowa sucha mieszanka produkowaną na bazie najwyższej jakości spoiwa cementowego, wypełniaczy kwarcowych i dodatków uszlachetniających. Jest bardzo łatwa i wygodna w użyciu, odznacza się wysokim stopniem plastyczności i dobrą przyczepnością. Zaprawa jest mrozoodporna i wodoodporna. (RK)

Komentarze

Nie ma jeszcze komentarza do tego arykułu